Trong các doanh nghiệp kỹ thuật, dữ liệu là nền tảng cho hầu hết các quyết định liên quan đến thiết kế, mô phỏng, kiểm tra và sản xuất. Một bản vẽ, mô hình 3D, thông số vật liệu hay kết quả phân tích đều có thể ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và tiến độ của dự án.
Tuy nhiên, việc doanh nghiệp sở hữu một lượng lớn dữ liệu kỹ thuật không đồng nghĩa với việc dữ liệu đó có giá trị.
Một mô hình thiết kế có thể rất chi tiết nhưng thiếu thông tin về vật liệu. Một bản vẽ có thể chính xác nhưng đã được thay thế bởi phiên bản mới. Một kết quả mô phỏng có thể được lưu trữ đầy đủ nhưng không thể xác định được sử dụng điều kiện tải nào hoặc dựa trên phiên bản thiết kế nào.
Vì vậy, khi nói đến chất lượng dữ liệu kỹ thuật, doanh nghiệp cần quan tâm nhiều hơn việc dữ liệu có tồn tại hay không.
Một hệ thống dữ liệu kỹ thuật chất lượng cao cần đảm bảo bốn yếu tố quan trọng: chính xác, đầy đủ, nhất quán và có khả năng truy xuất nguồn gốc.
Dữ liệu kỹ thuật chất lượng cao là gì?
Dữ liệu kỹ thuật chất lượng cao là dữ liệu có thể được sử dụng một cách đáng tin cậy trong quá trình thiết kế, phân tích, sản xuất và quản lý sản phẩm.
Điều này có nghĩa dữ liệu không chỉ cần đúng về mặt thông tin mà còn phải đủ để phục vụ mục đích sử dụng, thống nhất giữa các bộ phận và có thể xác định được nguồn gốc cũng như lịch sử thay đổi.
Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng trong các doanh nghiệp có quy trình kỹ thuật phức tạp, nơi một sản phẩm có thể liên quan đến nhiều loại dữ liệu và nhiều nhóm chuyên môn khác nhau.
Từ thiết kế, mô phỏng, kiểm tra đến sản xuất và quản lý sản phẩm, dữ liệu cần được liên kết để đảm bảo các bộ phận đang cùng làm việc trên một nền tảng thông tin đáng tin cậy.
Dữ liệu phải chính xác
Yếu tố đầu tiên của dữ liệu kỹ thuật chất lượng cao là độ chính xác.
Một sai lệch nhỏ trong kích thước, vật liệu hoặc thông số kỹ thuật cũng có thể ảnh hưởng đến các bước tiếp theo của quá trình phát triển sản phẩm.
Ví dụ, một mô hình thiết kế có thể thể hiện chính xác hình dạng của sản phẩm nhưng thông tin về vật liệu đã bị thay đổi. Nếu kỹ sư sử dụng dữ liệu này để thực hiện phân tích kết cấu, kết quả có thể không phản ánh đúng điều kiện làm việc thực tế.
Độ chính xác vì vậy không chỉ nằm ở hình học của mô hình. Nó còn liên quan đến thông số vật liệu, điều kiện tải, điều kiện biên, yêu cầu kỹ thuật, tiêu chuẩn áp dụng và các thông tin liên quan khác.
Khi dữ liệu được sử dụng ở nhiều giai đoạn, yêu cầu về độ chính xác càng trở nên quan trọng. Một dữ liệu sai ở đầu quy trình có thể tạo ra hàng loạt sai lệch ở những bước phía sau.
Dữ liệu phải đầy đủ
Một dữ liệu đúng nhưng thiếu thông tin vẫn có thể không đủ để triển khai công việc kỹ thuật.
Đây là vấn đề thường gặp trong các dự án phát triển sản phẩm. Doanh nghiệp có thể có bản vẽ hoặc mô hình ba chiều nhưng lại thiếu thông tin về mục đích thiết kế, vật liệu, điều kiện vận hành, tải trọng hoặc tiêu chuẩn cần áp dụng.
Khi đó, kỹ sư phải tìm kiếm thông tin từ nhiều nguồn khác nhau như thư điện tử, tài liệu nội bộ hoặc trao đổi trực tiếp với người phụ trách thiết kế.
Điều này không chỉ làm tăng thời gian xử lý mà còn khiến quy trình phụ thuộc nhiều vào kiến thức của từng cá nhân.
Dữ liệu đầy đủ không có nghĩa là phải chứa mọi thông tin có thể có. Quan trọng hơn, dữ liệu phải có đủ thông tin cần thiết cho mục đích sử dụng tiếp theo.
Một mô hình được dùng cho phân tích kết cấu cần những thông tin khác với dữ liệu phục vụ sản xuất. Vì vậy, mức độ đầy đủ cần được xác định dựa trên quy trình và mục tiêu sử dụng dữ liệu.
Dữ liệu phải nhất quán
Trong một doanh nghiệp kỹ thuật, cùng một sản phẩm có thể xuất hiện trong nhiều hệ thống và tài liệu khác nhau.
Mô hình thiết kế được sử dụng bởi bộ phận kỹ thuật. Kết quả mô phỏng được sử dụng để đánh giá sản phẩm. Thông tin sản phẩm có thể được đưa vào hệ thống quản lý sản xuất, mua hàng hoặc quản lý sản phẩm.
Nếu các nguồn dữ liệu này không nhất quán, doanh nghiệp có thể rơi vào tình trạng mỗi bộ phận đang sử dụng một phiên bản thông tin khác nhau.
Một bản vẽ đã được cập nhật nhưng bộ phận sản xuất vẫn sử dụng phiên bản cũ. Một mô hình mô phỏng không còn tương ứng với thiết kế hiện tại. Một thông số sản phẩm được thay đổi ở bộ phận kỹ thuật nhưng chưa được cập nhật ở các hệ thống liên quan.
Những vấn đề này có thể dẫn đến sai sót trong sản xuất, phát sinh công việc sửa đổi và làm chậm tiến độ dự án.
Do đó, dữ liệu kỹ thuật cần được quản lý theo cách đảm bảo các thông tin liên quan đến cùng một sản phẩm luôn được đồng bộ và nhất quán.
Dữ liệu phải có khả năng truy xuất nguồn gốc
Một dữ liệu kỹ thuật đáng tin cậy không chỉ cần cho biết thông tin hiện tại mà còn phải giúp doanh nghiệp hiểu được thông tin đó đến từ đâu.
Đây là vai trò của khả năng truy xuất nguồn gốc dữ liệu.
Khi một mô hình thiết kế được thay đổi, doanh nghiệp cần có khả năng xác định phiên bản nào đã được thay đổi, thay đổi khi nào, ai thực hiện và thay đổi đó có liên quan đến những tài liệu hoặc kết quả phân tích nào.
Khả năng truy xuất đặc biệt quan trọng đối với những dự án có yêu cầu cao về chất lượng, kiểm soát thay đổi và tuân thủ tiêu chuẩn.
Nó cũng giúp doanh nghiệp giảm sự phụ thuộc vào trí nhớ của từng kỹ sư. Thay vì phải hỏi một cá nhân về lý do của một quyết định kỹ thuật được đưa ra từ nhiều tháng trước, doanh nghiệp có thể dựa vào lịch sử dữ liệu để tìm lại thông tin cần thiết.
Khi dữ liệu kỹ thuật có chất lượng, doanh nghiệp nhận được gì?
Bốn yếu tố trên không tồn tại độc lập. Một dữ liệu có thể chính xác nhưng không đầy đủ. Một dữ liệu có thể đầy đủ nhưng không nhất quán. Một dữ liệu có thể đúng và đầy đủ nhưng vẫn khó sử dụng nếu không thể truy xuất nguồn gốc.
Khi dữ liệu đạt được cả bốn yếu tố, doanh nghiệp có thể xây dựng một nền tảng kỹ thuật đáng tin cậy hơn cho toàn bộ vòng đời sản phẩm.
Kỹ sư có thể giảm thời gian tìm kiếm và kiểm tra thông tin. Các bộ phận có thể làm việc dựa trên cùng một nguồn dữ liệu. Những thay đổi trong thiết kế có thể được kiểm soát tốt hơn. Kết quả mô phỏng có thể được liên kết với đúng phiên bản thiết kế. Quan trọng hơn, kiến thức và kinh nghiệm kỹ thuật có thể được lưu giữ thay vì chỉ nằm trong kinh nghiệm của từng cá nhân.
Đây cũng là bước chuyển từ việc lưu trữ tệp kỹ thuật sang quản lý dữ liệu kỹ thuật.
Quản lý dữ liệu kỹ thuật không chỉ là quản lý tệp
Trong quá trình chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp bắt đầu bằng việc số hóa tài liệu và đưa các tệp kỹ thuật lên hệ thống. Đây là bước cần thiết nhưng chưa đủ.
Giá trị lớn hơn xuất hiện khi doanh nghiệp có thể kết nối dữ liệu với quy trình và mối quan hệ giữa các dữ liệu.
Một thiết kế được liên kết với kết quả mô phỏng. Kết quả mô phỏng được liên kết với phiên bản thiết kế tương ứng. Thông tin kỹ thuật được kết nối với sản phẩm và quy trình sản xuất. Những thay đổi trong quá trình phát triển sản phẩm được ghi nhận và có thể truy xuất khi cần.
Khi đó, dữ liệu không còn đơn thuần là nơi lưu trữ thông tin. Nó trở thành nền tảng để doanh nghiệp tích lũy kiến thức kỹ thuật, tái sử dụng kinh nghiệm và hỗ trợ các quyết định trong quá trình phát triển sản phẩm.
Đối với các doanh nghiệp kỹ thuật, câu hỏi quan trọng vì vậy không phải là “Chúng ta đang có bao nhiêu dữ liệu?”
Mà là:
“Dữ liệu của chúng ta có đủ chính xác, đầy đủ, nhất quán và có thể truy xuất để tạo ra giá trị hay chưa?”
Đó mới là nền tảng của một hệ thống dữ liệu kỹ thuật chất lượng cao và cũng là một trong những điều kiện quan trọng để doanh nghiệp tiến tới quản lý kỹ thuật và chuyển đổi số hiệu quả hơn.
